BESTE LID, HIER KAN U Nog geen lid? REGISTREER HIER

De wet over geestelijke gezondheidszorgberoepen

De wet over geestelijke gezondheidszorgberoepen

De wettelijke omkadering van de gezondheidszorgberoepen heeft de laatste tijd voor veel beroering gezorgd. Hoe wordt de hulpverlening momenteel ingedeeld? Wat is de wettelijke definitie van psychotherapie en wie mag zich psychotherapeut noemen? Welke plek zal muziektherapie hierin krijgen? Hieronder volgt een voorlopige stand van zaken.

Nieuw wettelijk kader

Het oude Koninklijk Besluit nr. 78 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen werd vervangen door een nieuw wettelijk kader dat de verdeling van de bevoegdheden binnen de gezondheidszorg hertekent. Deze wet trad in werking op 1 september 2016.

De ‘geestelijke gezondheidszorgberoepen’ die in de wet erkend worden, zijn het beroep van psychiater, klinisch psycholoog en klinisch orthopedagoog.  Andere hulpverleners die in de geestelijke gezondheidszorg werken, worden – gek genoeg – omschreven als ‘niet-gezondheidszorgberoepen’. Deze groep is tot nu toe nog niet gespecifieerd maar waarschijnlijk zullen daar de verpleegkundigen, sociaal assistenten, ergotherapeuten… toe behoren.

Verder van belang is dat psychotherapie niet meer beschreven wordt als een apart beroep, maar als een behandelvorm die onder bepaalde voorwaarden uitgeoefend kan worden. In de wet gaat de definitie van psychotherapie als volgt:

Art. 68/2/1. § 1. Psychotherapie is een behandelingsvorm in de gezondheidszorg waarin men op een consistente en systematische wijze een samenhangend geheel van psychologische middelen (interventies) hanteert, die geworteld zijn binnen een psychologisch wetenschappelijk referentiekader en waarbij interdisciplinaire samenwerking is vereist.
§ 2. De psychotherapie wordt uitgeoefend door een beoefenaar, […] , binnen een relatie psychotherapeut-patiënt, teneinde psychologische moeilijkheden, conflicten en stoornissen bij de patiënt op te heffen of te verminderen.”

Deze behandelvorm kan autonoom uitgevoerd worden door artsen, klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen die een psychotherapieopleiding van 70 ECTS-punten volgden en een professionele stage deden. Alle anderen – de niet-gezondheidszorgberoepen – die psychotherapie uitoefenen, werken niet autonoom. Dat wil zeggen dat zij in interdisciplinair verband en onder supervisie van een arts, klinisch psycholoog of orthopedagoog moeten werken. Ook zij moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen, zoals in onderstaand schema te zien is.

Opvallend in de wet is dat er nog geen duidelijkheid bestaat over welke opleidingen gezien worden als valabele psychotherapieopleidingen en welke ‘niet-gezondheidszorgberoepen’ psychotherapie mogen uitoefenen. Er wordt daarom een Federale Raad voor geestelijke gezondheidszorgberoepen samengesteld (art. 68/2/1 § 6), bestaande uit artsen, klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen, die zich hierover zullen buigen. Het zou dan ook erg waardevol zijn mochten er experten in preverbale therapie kunnen aansluiten om ook de werking van deze soort psychotherapie in het licht te stellen.

Huidige implicaties voor muziektherapie

Hoe zit het dan voor ons? In de praktijk verandert er niets, in die zin dat een muziektherapeut kan blijven werken als voorheen. Maar dit werk is momenteel niet officieel vastgelegd binnen de wet, noch als geestelijk gezondheidszorgberoep, noch als vorm van psychotherapie. Je kan jezelf dus geen psychotherapeut noemen en de titel van muziektherapeut is niet beschermd. Dit maakt ook dat er geen vooruitzicht is op een breed gedragen terugbetaling. Het beroep van muziektherapeut blijft in die zin in de schemerzone van de hulpverlening, net als vele andere valabele en minder valabele vormen van therapie. Het spijtige van deze hele zaak is dat de wet voorgesteld wordt als een waterdicht systeem om de patiënt beter te beschermen. Dit geldt echter enkel voor wie bij een psychiater, klinisch psycholoog of orthopedagoog gaat. Er is geen kwaliteitscontrole bij andere vormen van therapie.

afbeelding-niet-wub-beroepToekomstige wettelijke omkadering van muziektherapie?

De master muziektherapie-opleiding aan het Lemmens onderzoekt samen met de BMT vzw of er mogelijkheden zijn om het beroep en de master muziektherapie bekend te maken bij de Federale Raad. Er vonden reeds overlegmomenten plaats met David Goffin, de schrijver van de wettekst, om hem op de hoogte te brengen van huidige ontwikkelingen. Verder zijn er verschillende artsen en proffen die zich achter muziektherapie scharen. Zo schreef professor Demyttenaere een zeer positieve evaluatie over muziektherapie gericht aan de vicerector geneeskunde van de KU Leuven. Er wordt ook gekeken om in de – hopelijk nabije – toekomst iemand aan te stellen die een dossier kan opmaken waarin de validiteit van het beroep en de volwaardigheid van de masteropleiding muziektherapie als psychotherapie-opleiding aangetoond worden.

Het valt tot nog toe niet te voorspellen in welke richting de Federale Raad beslissingen zal nemen: zullen er nog andere beroepsgroepen kunnen aansluiten bij de ‘autonome geestelijke gezondheidszorgberoepen’ en wordt de muziektherapeut daar één van? Of zal de muziektherapeut deel uitmaken van de ‘niet-gezondheidszorgberoepen’ zoals in bovenstaand schema? De opleiding zal er zich in dat geval over buigen om het curriculum aan te passen aan de gevraagde voorwaarden. Of wordt er naast de groepen autonome en niet-autonome behandelaars een derde groep gecreëerd voor behandelaars die deels autonoom werken? Een muziektherapeut zou dan geen diagnose stellen, maar wel na doorverwijzing een eigen behandelplan kunnen opmaken en zelfstandig met de patiënt aan het werk  kunnen gaan.

Wordt in ieder geval vervolgd…

 

Auteur artikel

Lotte Kennivé studeerde muziektherapie aan LUCA School of Arts, campus Lemmens. Nadien gaf zij op verschillende plaatsen zowel individuele- als groepssessies muziektherapie aan mensen met psychische moeilijkheden. Momenteel werkt Kennivé op de dienst kinderpsychiatrie (PAika) van het UZBrussel en is zij bestuurslid van de BMT vzw, waarbinnen zij de erkenning van muziektherapie in België opvolgt.

 

Referenties
Kruispuntbank Belgische wetgeving. (2016, 29 juli). Gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen. Geraadpleegd op 5 september 2016, van http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=2015051006&table_name=wet
Federale overheidsdienst volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu. (2016, 27 januari).  Geestelijke gezondheidszorgberoepen. Geraadpleegd op 5 september 2016, van http://www.health.belgium.be/nl/gezondheid/zorgberoepen/geestelijke-gezondheidszorgberoepen